کوچه پسکوچههای «خانیونس» این روزها شاد است. پر از صدای خنده پسربچهها و دختربچههایی که روزهای قرنطینه را میگذرانند؛ قرنطینهای که به نظر میرسد انتهایی ندارد.
اردوگاه پناهندگان خانیونس یک منطقه مسکونی در فلسطین است که در دو کیلومتری شرق ساحل مدیترانه در نوار غزه جنوبی قرار دارد؛ اردوگاهی که بیش از ۳۷ هزار نفر جمعیت دارد. بسیاری از ساکنان این اردوگاهها کسانیاند که به دلیل عملیات توسط ارتش رژیم صهیونیستی، خانههای خود را از دست دادهاند.
این روزها «خانیونس» به دلیل شیوع بیماری کوید۱۹ قرنطینه است؛ مثل خیلی دیگر از نقاط جهان. اما قرنطینهای که به لطف دلقکها شاد و پرخنده شده است و دیگر سوت و کور نیست.
دلقکهای «خانیونس» حالا علاوه بر کلاهگیس، جامههای رنگین و کفشهای بزرگ، با ماسک و دستکش میروند پی خوشحال کردن و خنداندن کودکانی که روزهاست در قرنطینهاند. آنان در کوچهها میچرخند و بچهها را سرگرم میکنند و برایشان شعر میخوانند.
بچهها هم دیگر صدای دلقکهای شهرشان را میشناسند و به محض شنیدن صدای آنها با دلقکها همنوا میشوند و آواز میخوانند.
این تصاویر را «محمد صابر» عکاس فلسطینی ثبت کرده و در EPA منتشر شده است.
این سناریو تبعات فاجعه بار کمتری برای نظام اقتصادی و مالی جهانی خواهد داشت، چون به انجام اصلاحات ضروری منجر خواهد شد. اصلاحاتی که بدون غیبت کشورهای در حال توسعه انجام خواهد شد. امری که امکان در نظر گرفتن منافع این کشورها یا حداقل عدم تحمیل ظلم آشکار به آنها را فراهم خواهد کرد.
بحران کرونا در همه کشورهای پیشرفته و در حال توسعه منتشر شده و خسارتهای بزرگی به آنها وارد کرده است. در کنار این خسارتها، نقاط ضعف نظم جهانی را برملا کرده است. امری که به اعتقاد برخی ناظران، بعد از پایان بحران کرونا، به انجام اصلاحات بنیادین در سطح جهانی منجر خواهد شد.
با اوج گیری بیماری کرونا در بسیاری از کشورهای جهان، این سوال که کرونا چه زمانی به پایان میرسد؟ به مهمترین سوالی تبدیل شده که این روزها ذهن میلیونها انسان را به خود مشغول کرده است. به رغم تمام اخباری که هر از چند گاهی درباره اکتشاف دارویی برای کرونا منتشر میشود، هنوز هیچ دارویی به طور رسمی و قطعی برای درمان کرونا تایید نشده است. در نتیجه، تا زمانی که داروی قطعی این بیماری ساخته نشود، صحبت کردن از ریشه کن شدن کرونا در حد آرزو باقی خواهد ماند. با این حال، مهار این بیماری به برکت تدابیر سفت و سخت بهداشتی امکان پذیر است. اما چه زمانی این بیماری مهار خواهد شد؟ و نحوه مهار شدن این بیماری چه تبعات اقتصادی و سیاسی خواهد داشت؟
این روزها، حرف و حدیثها درباره تغییراتی که ممکن است کرونا در سطح جهان ایجاد کند، بیشتر شده است. برخی صاحب نظران معتقدند تاثیرات کرونا از امور داخلی کشورها فراتر خواهد رفت و حتی نظم جهانی را هم تغییر خواهد داد. هنری کیسینجر، وزیر امور خارجه اسبق آمریکا، از جمله این صاحب نظران است که طی یادداشتی در روزنامه وال ستریت ژورنال، نوشت که همه گیری ویروس کرونا برای همیشه نظم جهانی را تغییر خواهد داد. از این رو، کیسینجر، از آمریکا خواست که برای یک عصر جدید برنامه ریزی فوری را شروع کند.
اما تغییرات کرونا به چه نحو خواهد بود؟ برخی ناظران معتقدند که چنین تغییراتی ممکن است با نحوه مهار کرونا در جهان ارتباط داشته باشند. در همین رابطه، وبگاه شبکه الجزیره، طی یادداشتی به قلم سید احمد ابو، کارشناس مسائل توسعه، به سناریوهای محتمل مهار کرونا و تبعات آنها پرداخت. الجزیره، حداقل سه سناریو مطرح کرد که به شرح زیر است:
اول: عدم مهار کرونا ظرف سه ماه در سراسر جهان به گفته الجزیره، خوش بینانهترین سناریوها حاکی از این است که کرونا ظرف سه ماه آینده مهار خواهد شد و این به معنای استمرار تلفات کرونا در سطح هزاران نفر و بسیج امکانات برای پشتیبانی از سیستم درمانی است.
سناریوی تدام سه ماهه کرونا، تبعات اقتصادی هولناکی خواهد داشت. در چنین سناریویی، فرصتهای سرمایه گذاری به تعویق انداخته خواهد شد. امری که به معنای محدود شدن روند تولید ثروت و اشتغال است. همچنین، آمریکا تا آخرین نفس از دلار دفاع خواهد کرد، اما به این اندازه برای مقابله با تورم (دشمن آینده بشر بعد از مهار کرونا) دفاع نخواهد کرد.
همچنین، بانکها در سرتاسر جهان از ارائه خدمات نقدینگی ناتوان خواهند بود. بانکهای مرکزی نیز جز با تصمیمات فاجعه بار برای تورم، مانند چاپ پول بدون پشتوانه تولیدی، نخواهند توانست بانکها را نجات دهند. وقتی اعتماد سپرده گزاران به بانکها متزلزل شود، جهان حال خوبی نخواهد داشت.
کشورهای در حال توسعه در آفریقا و برخی کشورهای آسیا و آمریکای لاتین در نتیجه کم شدن ارزشان و بالا رفتن قیمت کالاها و کاهش تقاضای جهانی برای مواد اولیه شان، شرایط سختی خواهند داشت. همه اینها در حالی است که کرونا هم ممکن است تعداد زیادی از شهروندانشان را بکشد.
برخی کارشناسان می گویند جهان بعد از کرونا دیگر مثل قبل از کرونا نخواهد بود.
دوم: مهار کرونا در پایان سال جاری در آسیا، اروپا و آمریکا بر اساس این سناریو اروپا، آمریکا، چین، روسیه و استرالیا برای طراحی یک نظام اقتصادی جهانی جدید به تکاپو خواهند افتاد و از فرصت پیش آمده برای اصلاح سازمان تجارت جهانی استفاده خواهند کرد و شاید برخی تعهدات توافق آب و هوایی را کنار خواهند گذاشت. آنها گزینهای جز عبرت گرفتن از ناکامی بزرگ در هماهنگ سازی تلاشهای مقابله با کرونا نخواهد داشت.
همچنین، ایدههایی در خصوص طراحی سازوکارهای جدید برای نظام مالی جهانی جدید مطرح خواهد شد. چرا که نظام مالی فعلی از پس چالشهای کرونا برنیامد. بعید نیست که نظام مالی فعلی عامدانه کنار گذاشته شود تا راه برای نقش آفرینی انحصاری بازیگران بزرگ در بازنگریها هموار شود. همچنین بعید نیست که این بازنگریها شامل سازمان ملل متحد شود. دلایلی که برای انحلال جامعه ملل در ۷۴ سال پیش به کار رفت، از نظر برخی، امروز هم برای خلاص شدن از سازمان ملل متحد یا حداقل مهار کردن آن موجه هستند. برخی معتقدند که سازمان بهداشت جهانی، در بحران کرونا فقط نقش خبرگزاری را ایفا کرد.
در ادامه تحلیل الجزیره، آمده است که همه این بازنگری ها، در غیاب آفریقا و آمریکای لاتین انجام خواهد شد. چرا که در آن زمان، این دو قاره احتمالا در اوج بحران کرونا و مشغول مدیریت تبعات فاجعه بار آن خواهند بود.
سوم: مهار کرونا در پایان سال جاری در سراسر جهان این سناریو تبعات فاجعه بار کمتری برای نظام اقتصادی و مالی جهانی خواهد داشت، چون به انجام اصلاحات ضروری منجر خواهد شد. اصلاحاتی که بدون غیبت کشورهای در حال توسعه انجام خواهد شد. امری که امکان در نظر گرفتن منافع این کشورها یا حداقل عدم تحمیل ظلم آشکار به آنها را فراهم خواهد کرد.
دوستی و نفرت میان کشورها در روزگاری که همهچیز بهم متصلتر است تاثیرات دامنهدار زیادی دارد و خواهد داشت. رابطه میان ایران و چین و یا ایران و روسیه، بدیلی برای رابطه از دسترفته میان ایران و آمریکا یا به اصطلاح ایران و غرب است. اگر از روزی آمریکا به عنوان دشمن کشور در نقطه مقابل قرارگرفت در فضایی موازی دوستی و حب چین و روسیه بیشتر و بیشتر شد. اذهان اما برای دوستی با چین وروسیه آماده نشده بود و به تبع شرایط دشوار اقتصادی هر چیزی دلیل و علت این شرایط دشوار تلقی شد. روزی مسائل حقوقی دریای خزر برخی را نسبت به روسها بدبین کرد و حالا مساله کرونا و چین.
چین که در گسترش کرونا عاملیت دارد و در فرهنگ ایرانی هم البته نماد ونشان هر چیز بُنجُل و به دردنخور است. کرونا در تمام دنیا چینیها را منفور کرده و در ایران بیشتر. دوگانه نولیبرالیسم و کمونیسم هم دست برقضا بر این محیط نفرتپراکن دامن زده. چین به تصور عدهای نماد یک دولت سیاس و مخفیکار است که در مواجهه با ایران به شکلی نامطلوب دستِ بالا را دارد و خب چنین ذهنیتی از توئیت کیانوش جهانپور(سخنگوی وزارت بهداشت) شعلهور میشود.
جهانپور توئیت کرد و با واکنش متفرعنانه سفیر چین، دست به عذرخواهی زد. در این رفت و برگشت برای عمده ایرانیها نوعی کمانگاشتهشدن مستتر بود. چینِ بُنجُلفروش و منفعتطلب به زعم و نگاه بخشهایی از جامعه اگر ماسکی هم اهدا میکند، دام پهن کرده و اصلا نشانهی شرقِ فرصتطلب است. آش تا جایی شور شده که برخی سراغ آرشیوها رفتهاند و آمار بدهیهای نفتیِ چین به ایران را درآوردهاند.
خب این واضح است که در نظام دیپلماسی جهانی جایی برای سفید و سیاه نیست و کلی خاکستری وجود دارد. رابطه چین و ایران در دو سطح حاکمیت و جامعه دو کیفیت متفاوت دارد و این عدم توازن میتواند بعدتر دردسرساز شود، در سطور پایین بخشی از جنجال ساعات گذشته را مرور میکنیم.
سخنگوی وزارت بهداشت در یک توئیت درباره گزارش چینیها در مورد کرونا نوشته بود: مباحث علمی رو هیچگاه نه میتوان و نه باید با سیاست آمیخت.
توئیت سخنگوی وزارت بهداشت با واکنش چانگ هوا، سفیر چین مواجه شد.او به سخنگوی وزارت بهداشت توصیه کرد که «به دقت» اخبار مربوط به نشستهای خبری روزانه وزارت بهداشت چین را بخواند و به «حقایق و تلاشهای» چین احترام بگذارد!
همزمان با این جدل توئیتری، عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه هم در توئیتی از کمکهای چین به ایران تقدیر کرد و نوشت: «شجاعت، تعهد و حرفهای گری» چین در مهار کرونا «شایسته تقدیر است». این توئیت که به منزله دلجویی از چین محسوب میشد، با استقبال سفیر چین مواجه شد و او در واکنش به آن نوشت که «شایعات نمیتوانند دوستی ما را از بین ببرند».
سخنگوی وزارت بهداشت در واکنش به توئیت سفیر چین در توئیتی نوشت: حمایتهای چین از ایران در طول دوران بحران کرونا «فراموشناشدنی» است و «بیگانگان ذوقزده نشوند». سفیر چینبه توییت جدید سخنگوی وزارت بهداشت ایران واکنش نشان داد و نوشت: دوستان باید به یکدیگر کمک کنند، ما با هم میجنگیم.
بُرشی از جنجال چند ساعت اخیر
کاربری به نام سمیرا نوشت: میدونید چرا یه عده از یک جریان خاص؛افتادن به جون جهانپور،که به چه جرأتی به چین گفتی بالای چشمت ابرو!چون منافعشون به خطر افتاده.میترسن این کشور در شرکتهاشون که عمدتا جنسهای درجه سوم وارد میکنندو به مردم چندین برابر قیمت میفروشن رو تخته کنه.
بهروز عزیزی نوشت: اظهارات جهانپور درباره مخفی کاری چین درباره کرونا_ویروس ، هیچ ارتباطی به کمک های پزشکی چین ندارد. چین در ماجری کرونا در جایگاه مقصر است، به دلیل دعواهای جناحی جایگاه مقصر را با مظلوم عوض نکنیم!
یگانه خدامی هم خطاب به سفیر چین نوشت: زمانی که خودمون رو هلاک میکردیم که پروازها به کشور بیمارتون لغو بشه با همین اکانت خودکشی کردی که پروازها ادامه پیدا کنه و ماهان هم باهات همراه شد. حالا برای مسئول کشور ما اینطوری کامنت میذاری.
